DDP ve DAP Nedir? Yurtdışı Kargoda Gümrük Vergisini Kim Öder?
Mevzuat Doğrulaması:
Yürürlükte ve Güncel
DDP ve DAP Arasındaki Temel Fark Nedir?
- DAP (Delivered at Place): Satıcı taşımayı varış adresine kadar organize eder; varış ülkesindeki gümrük vergileri ve KDV alıcı (müşteri) tarafından ödenir. Uluslararası e-ticarette en yaygın varsayılan modeldir.
- DDP (Delivered Duty Paid): Satıcı navluna ek olarak varış ülkesindeki ithalat gümrük işlemlerini ve tüm vergileri üstlenir. Alıcı kapıda hiçbir vergi ödemez; ancak satıcı için varış ülkesinde gümrük ve vergi yükümlülükleri doğurabilir.
- IOSS ile DDP Aynı Şey Değildir: IOSS yalnızca AB’ye yönelik 150 € altı e-ticaret satışlarında KDV tahsilat sistemidir. DDP ise gümrük vergisi, navlun ve tüm ithalat süreçlerini kapsayan genel bir teslim şeklidir.
- Ekspres Kargo Güvencesi: Navlun tekliflerimiz aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça DAP mantığıyla hava kargo navlununu kapsar; rota ve içerik uygunluğuna göre DDP (vergiler göndericiye ait) opsiyonları da koordine edilebilir.
Yurtdışına ürün veya numune satan işletmelerin müşterilerinden en sık duyduğu sorulardan biri şudur: “Gümrük vergisi ve ithalat masraflarını kim ödeyecek?” Bu sorunun net yanıtı; satış sözleşmesinde kararlaştırılan teslim şekline, varış ülkesinin gümrük mevzuatına ve seçilen uluslararası taşıma hizmetinin koşullarına bağlıdır.
Uluslararası ticarette taraflar arasındaki sorumlulukları belirlemek için Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan Incoterms® 2020 kuralları kullanılır. Express hava kargo ve e-ihracat süreçlerinde en sık karşılaşılan iki terim ise DAP (Delivered at Place – Belirlenen Yerde Teslim) ve DDP (Delivered Duty Paid – Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim) kurallarıdır. Unutulmamalıdır ki Incoterms kuralları satıcı ile alıcı arasındaki mal satış sözleşmesini düzenler; tek başına kargo firmasıyla yapılan taşıma sözleşmesinin veya tüketici mevzuatının yerine geçmez. (ICC Incoterms® 2020 Resmi Kuralları, ICC: DDP, DAP ve İthalat Sorumlulukları Kontrol Listesi PDF)
DAP (Delivered at Place) Nedir?
DAP, satıcının ürünü alıcıyla kararlaştırılan varış noktasına kadar tüm taşıma masraflarını ve nakliye riskini üstlendiği uluslararası teslim şeklidir. Teslimat; ürün varış nakil aracında (örneğin kurye aracında) boşaltılmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bırakıldığı an gerçekleşir.
DAP Kapsamında Genel Sorumluluk Dağılımı:
- Satıcının Sorumluluğu: Ürünü ihracata hazırlar, ihracat gümrük beyanını (ETGB veya standart beyanname) tamamlar ve kararlaştırılan varış ülkesindeki adrese kadar ana taşımayı organize edip navlunu öder.
- Alıcının Sorumluluğu: Varış ülkesindeki ithalat gümrük işlemlerini tamamlar; doğabilecek gümrük vergisini, ithalat KDV’sini ve yerel harçları öder.
- Risk Transferi: Ürün varış noktasında alıcının kullanımına hazır hale getirildiği anda taşıma riski satıcıdan alıcıya geçer.
Kritik Uyarı: DAP kesinlikle “vergiler dahil teslimat” anlamına gelmez. Satış öncesinde web sitenizde veya teklifinizde alıcıya varış ülkesinde gümrük vergisi ve KDV doğabileceği açıkça bildirilmelidir.
DDP (Delivered Duty Paid) Nedir?
DDP, satıcının ürünü alıcının ülkesindeki belirlenmiş teslim noktasına kadar ulaştırma, ihracat işlemlerini tamamlama, varış ülkesi ithalat gümrük işlemlerini yürütme ve tüm gümrük vergileri ile harçları ödeme sorumluluğunu üstlendiği en kapsamlı teslim şeklidir.
DDP Kapsamında Genel Sorumluluk Dağılımı:
- Satıcının Sorumluluğu: Taşıma masraflarını, ihracat işlemlerini, varış ülkesindeki ithalat gümrük muayene bedellerini, gümrük vergilerini ve ithalat KDV’sini eksiksiz üstlenir.
- Alıcının Sorumluluğu: Ürünü belirlenen adreste teslim alır. Aksi kararlaştırılmadıkça boşaltma masrafı alıcıya aittir. Kapıda herhangi bir gümrük ödemesi yapmaz.
- Risk Transferi: Ürün varış noktasında gümrüklenmiş olarak alıcıya sunuluncaya kadar tüm hasar ve kayıp riski satıcıdadır.
DAP ile DDP Arasındaki Temel Farklar
İki kural arasındaki operasyonel ve mali sorumluluk paylaşımı aşağıdaki tabloda açıkça karşılaştırılmıştır:
| Konu / Sorumluluk | DAP (Delivered at Place) | DDP (Delivered Duty Paid) |
|---|---|---|
| Varış Noktasına Taşıma (Navlun) | Satıcı organize eder ve öder | Satıcı organize eder ve öder |
| İhracat Gümrük İşlemleri | Satıcı | Satıcı |
| İthalat Gümrük İşlemleri | Alıcı | Satıcı |
| İthalat Vergileri ve KDV | Alıcı öder | Satıcı öder |
| Teslimatta Alıcıya Masraf Çıkması | Evet, vergi ve masraflar kapıda çıkar | Hayır, satış fiyatına dahildir |
| Satıcının Varış Ülkesi Yükümlülüğü | Sınırlı (Sadece taşımayı organize eder) | Kapsamlı (Gümrük ve vergi sorumluluğu) |
| E-Ticarette Yaygın Kullanım | Vergi ve ithalat alıcıda olacaksa | Satıcı tüm maliyeti fiyata yedirebiliyorsa |
📦 Uluslararası Taşıyıcılarda (DHL, FedEx, UPS) DDP Nasıl Adlandırılır?
Hava kargo konşimentolarında (Air Waybill) DDP terimi doğrudan yazılmak yerine taşıyıcıya özel hizmet kodlarıyla işaretlenir:
* Taşıyıcılar gümrük vergilerini varış ülkesinde gönderici adına peşin ödedikleri için konşimento başına genellikle 15–25 $ arasında bir “DDP Gümrük Avans / Yönetim Hizmet Bedeli” (Disbursement Fee) fatura ederler.
E-Ticarette DAP mı, DDP mi Seçilmeli?
Her e-ihracat senaryosu ve her hedef ülke için tek bir mutlak doğru yoktur. Tercih; hedef pazarın mevzuatına, ürün grubu kısıtlarına ve satıcının operasyonel kapasitesine göre şekillenir:
DDP Ne Zaman Tercih Edilmelidir?
- Müşteriye kapıda hiçbir sürpriz yaşatmak istemediğinizde.
- Düzenli hacimli satış yaptığınız ve yerel vergi oranlarını tam hesaplayabildiğiniz ülkelerde.
- Hedef ülkede yerel bir mali temsilciniz veya vergi kaydınız varsa.
- Kurumsal müşterilere “anahtar teslim” ürün veya numune sunduğunuzda.
DAP Ne Zaman Tercih Edilmelidir?
- Hedef ülkenin ithalat vergilerini önceden net olarak hesaplayamadığınızda.
- Varış ülkesinde yabancı tüzel kişi olarak ithalatçı işlemi yapamadığınızda.
- B2B toptan satışlarda (alıcı zaten şirket olup vergileri kendisi indirilecek KDV olarak mahsup edecekse).
- Dünyanın yüzlerce farklı ülkesine esnek satış yapan sınır ötesi pazarlarda.
Tüketiciyi Bilgilendirme Yükümlülüğü: DAP modeli kullanılacaksa, web sitenizin ödeme sayfasında ve sipariş onayında alıcının varış ülkesinde gümrük vergisi ve KDV ile karşılaşabileceği açıkça yazılmalıdır. Türkiye’de mesafeli satış mevzuatı gereği fiyat, teslimat masrafları ve ek giderler hakkında önceden bilgilendirme yapılması zorunludur. (T.C. Ticaret Bakanlığı: Mesafeli Sözleşmeler Rehberi)
IOSS, DDP ile Aynı Şey Değildir!
Sıkça düşülen en büyük yanılgılardan biri, Avrupa Birliği IOSS sisteminin bir DDP hizmeti olduğunu sanmaktır. Bu iki kavramın hukuki kapsamı tamamen farklıdır:
IOSS ve DDP Arasındaki Kritik Sınır:
IOSS, yalnızca 150 Avro altındaki B2C e-ticaret satışlarında ithalat KDV’sinin sepet aşamasında tahsil edilip beyan edilmesine yönelik bir vergi sistemidir. (IOSS Kullanım Rehberimizi İnceleyin)
2026 AB Gümrük Değişiklikleri: AB’de 1 Temmuz 2026’dan itibaren 150 € altındaki eski gümrük vergisi muafiyeti kaldırılmış olup geçici 3 € sabit gümrük vergisi; 1 Kasım 2026’dan itibaren ise 2 € Birlik işlem ücreti uygulanmaktadır. IOSS bu ek gümrük vergilerini kapsamaz. Bu nedenle AB’ye satış yaparken “KDV sepette alındı, o halde gönderi DDP’dir” demek hatalıdır. Gerçek bir DDP fiyatı verilecekse KDV’ye ek olarak 3 € gümrük vergisi ve 2 € işlem ücreti de hesaba katılmalıdır. (Avrupa Komisyonu 3 Avro Gümrük Vergisi Tebliği)
Diğer Yaygın Teslim Şekilleri ve Deniz Yolu Uyarısı
Express ve hava kargo taşımacılığında karşılaşabileceğiniz diğer Incoterms terimleri:
- DPU (Delivered at Place Unloaded): Satıcı ürünü belirlenen yerde araçtan boşaltılmış olarak teslim eder; ithalat vergileri alıcıya aittir.
- CPT (Carriage Paid To): Satıcı belirlenen varış yerine kadar taşıma ücretini öder; risk ilk taşıyıcıya teslim anında alıcıya geçer. Vergiler alıcıya aittir.
- CIP (Carriage and Insurance Paid To): CPT’ye ek olarak satıcının kargo nakliyat sigortasını yaptırmasını şart koşar.
- FCA (Free Carrier): Satıcı ürünü kendi ülkesinde belirlenen noktada (örneğin kargo transfer merkezinde) teslim eder; ana taşıma ve ithalat alıcıdadır.
- EXW (Ex Works): Satıcı ürünü kendi deposunda teslim eder; ihracat gümrüğü dahil tüm süreç alıcıya bırakıldığından sınır ötesi kargoda pratikte önerilmez.
Ekspres Kargo İş Modelinde Masraf ve Süreç Paylaşımı
Ekspres Kargo, işletmelerin ve bireysel müşterilerin uluslararası kargo süreçlerini tek merkezden yönetir. Türkiye genelindeki gönderi kabulü ve yurtdışı sevkiyat işleyişimiz:
🏢 1. Depoya Ücretsiz Kabul
Ekspres Kargo İstanbul dahil hiçbir adresten kendi kuryeleriyle toplama yapmaz. Türkiye’nin her yerinden anlaşmalı DHL eCommerce şubelerinden merkez depomuza ücretsiz gönderebilir veya Ümraniye ana merkezimize elden teslim edebilirsiniz.
📄 2. Standart Navlun Mantığı (DAP)
Aksi yazılı olarak talep edilmedikçe Ekspres Kargo fiyat teklifleri hava express navlununu (DAP mantığı) kapsar. Varış ülkesinde çıkacak yerel vergiler alıcıya aittir.
💼 3. DDP Seçeneği ve Koordinasyon
Vergilerin gönderici tarafından karşılanması talep ediliyorsa (DDP / DTP), varış ülkesi ve taşıyıcı uygunluğu teyit edilerek gümrük avans bedeliyle birlikte planlama yapılır.
✈️ 4. Global Taşıyıcı Güvencesi
Paketleriniz DHL Express, FedEx, UPS veya Aramex ile 1–3 iş gününde 220+ ülkeye kapı teslimi ulaştırılır.
* Ticari faturanızda teslim şeklini mutlaka açık biçimde belirtiniz (Örn: “DAP, Berlin, Germany – Incoterms® 2020”). Detaylar için İhracat Evrakları ve Fatura Rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Gönderici ve Alıcı İçin Karar Kontrol Listesi
Gönderinizi Çıkarmadan Önce Bu 8 Maddeyi Doğrulayın:
- Satış sözleşmenizde ve faturanızda hangi Incoterms kuralı yazıldı?
- Varış noktası açık teslim adresi ve şehir olarak tanımlandı mı?
- DAP durumunda, alıcının ülkesinde vergileri ödeyebileceği ve gümrükle iletişime geçebileceği teyit edildi mi?
- DDP durumunda, satıcı olarak varış ülkesindeki vergi ve gümrük sorumluluklarını üstlenebiliyor musunuz?
- Ürünün GTİP (HS Kodu), menşei ve gümrük kıymeti faturada doğru beyan edildi mi?
- Navlun bedeli, gümrük vergisi, ithalat KDV’si ve taşıyıcı DDP komisyonu ayrı ayrı hesaplandı mı?
- E-ticaret ödeme ekranında müşteriye teslimatta doğabilecek masraflar şeffafça açıklandı mı?
- Taşıyıcı firmanın bu hedef rota için DDP tahsilat hizmetini desteklediği teyit edildi mi?
Sıkça Sorulan Sorular
❓ DAP gönderide alıcı gümrük vergisi ödemek zorunda mıdır?
Evet. DAP teslim şeklinde varış ülkesindeki ithalat gümrük işlemleri ve tahakkuk eden tüm gümrük vergileri ile yerel KDV alıcının sorumluluğundadır. Alıcı bu ödemeyi yapmazsa koli teslim edilmez, gümrükte bekletilir veya masrafları göndericiye yansıtılarak iade edilebilir. (Alıcı paketi teslim almadığında işleyen resmi prosedürler için Teslim Edilemeyen ve İade Kargo Rehberimizi inceleyebilirsiniz.)
❓ DDP her zaman alıcı için en iyi seçenek midir?
Tüketici memnuniyeti ve kapıda sürpriz masraf çıkmaması açısından evet; ancak satıcı açısından her ülkede DDP uygulamak mümkün olmayabilir. Satıcının hedef ülkede ithalatçı sıfatıyla işlem yapabilmesi veya taşıyıcının o rotada DDP servisi sunması gerekir.
❓ DDP gönderilerde taşıma riskini kim üstlenir?
Incoterms® 2020 DDP kuralı uyarınca satıcı, ürün kararlaştırılan varış noktasında gümrüklenmiş olarak alıcıya sunulana kadar taşıma sırasında oluşabilecek tüm hasar ve kayıp riskini taşır. Bu nedenle DDP gönderilerde kapsamlı nakliyat sigortası yaptırılması önerilir.
❓ IOSS kullanıyorsam siparişim otomatik olarak DDP sayılır mı?
Hayır. IOSS yalnızca AB’deki 150 Avro altı e-ticaret satışlarında KDV’nin tahsilat ve beyan yöntemidir. DDP ise gümrük vergilerini, tüm ithalat harçlarını ve nakliye sorumluluklarını kapsar. Özellikle 1 Temmuz 2026’dan itibaren AB’de uygulanan 3 € gümrük vergisi IOSS kapsamında değildir.
❓ Incoterms teslim şeklini kargo şirketi mi belirler?
Hayır. Incoterms teslim şekli, satıcı ile alıcı arasındaki satış akdinde kararlaştırılır. Kargo firması bu anlaşmaya taraf değildir; yalnızca tarafların seçtiği DAP veya DDP modeline uygun taşıma ve faturalandırma hizmetini organize eder.
Yurtdışı Kargolarınızda Doğru Teslim Şeklini Birlikte Belirleyelim
DAP veya DDP gönderi planlaması, express hava kargo navlunu ve gümrük süreçlerinde Ekspres Kargo’nun uzman ekibinden anında destek alın.
Bir Cevap Yazın
Tartışmaya katılmak ister misiniz?Fikirlerinizi ve sorularınızı paylaşmaktan çekinmeyin.